Chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp: Đã đến lúc hành đ…

1. Chuyển đổi số: Không còn là khái niệm xa vời — cần lưu ý gì?

Tóm lại, Chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp: Đã đến lúc hành động mạnh tay với giải pháp thực tiễn: Tại Phú Thọ, nhiều trường nghề và đại học đã thể hiện tinh thần tiên phong. Từ việc xử lý văn bản qua iOffice, thanh toán học phí không dùng tiền mặt, đến việc ứng dụng AI và trợ lý ảo trong giảng dạy – tất cả đang dần hình thành nên một hệ sinh thái giáo dục thông minh. Thậm chí, nhiều giảng viên bắt đầu làm chủ công nghệ thiết kế bài giảng số, sử dụng phòng kỹ thuật số để quay video, tạo nội dung multimedia. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không phải là “có công nghệ hay không”, mà là “có dùng đúng, dùng hiệu quả hay không”. Một khảo sát thực tế cho thấy, nhiều giáo viên được cử đi học lớp “chuyển đổi số trong giáo dục” nhưng sau đó... không biết áp dụng vào đâu. Những bài

Tại Phú Thọ, nhiều trường nghề và đại học đã thể hiện tinh thần tiên phong. Từ việc xử lý văn bản qua iOffice, thanh toán học phí không dùng tiền mặt, đến việc ứng dụng AI và trợ lý ảo trong giảng dạy – tất cả đang dần hình thành nên một hệ sinh thái giáo dục thông minh. Thậm chí, nhiều giảng viên bắt đầu làm chủ công nghệ thiết kế bài giảng số, sử dụng phòng kỹ thuật số để quay video, tạo nội dung multimedia.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không phải là “có công nghệ hay không”, mà là “có dùng đúng, dùng hiệu quả hay không”.

Một khảo sát thực tế cho thấy, nhiều giáo viên được cử đi học lớp “chuyển đổi số trong giáo dục” nhưng sau đó... không biết áp dụng vào đâu. Những bài học nặng về lý thuyết, thiếu công cụ triển khai khiến người học cảm thấy bối rối. Chuyển đổi số, nếu không gắn với chuyên môn – sẽ mãi là một khẩu hiệu.

2. Từ chính sách đến lớp học: Khoảng trống lớn chưa được lấp đầy

Nhìn vào chính sách, chúng ta thấy định hướng rất rõ ràng: từ Quyết định 131/QĐ-TTg về Chuyển đổi số trong giáo dục đến Chương trình “Giáo dục nghề nghiệp gắn với đổi mới sáng tạo”. Tuy nhiên, khi bước vào thực tiễn lớp học, nhiều thầy cô – nhất là ở các trường nghề – vẫn loay hoay với câu hỏi: “Tôi phải bắt đầu từ đâu?”

Đặc biệt, giáo viên các môn Khoa học cơ bản (Toán, Lý, Hóa, Sinh, Địa…) vẫn dạy theo lối cũ – trong khi học sinh đã quen với video TikTok, mô hình 3D, game học tập. Sự chênh lệch giữa kỳ vọng số hóa và thực trạng lớp học ngày càng lớn, nếu không có giải pháp cụ thể để rút ngắn khoảng cách này.

3. NoraClass: Một ví dụ điển hình cho chuyển đổi số “không lý thuyết”

Từ năm 2024, NoraClass – nền tảng học liệu số 3D – đã hợp tác với nhiều trường đại học, cao đẳng và trung tâm nghề trên cả nước để thử nghiệm một mô hình chuyển đổi số thực tiễn: đưa bài giảng 3D, thí nghiệm ảo, mô hình tương tác vào lớp học. Không cần đầu tư phòng lab hàng trăm triệu, chỉ cần một chiếc laptop và kết nối internet – sinh viên có thể mô phỏng mạch điện, phân tích tế bào, khám phá cấu trúc trái đất dưới dạng 3D.

Điều đáng nói: NoraClass không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là công cụ thay đổi cách dạy. Giáo viên không còn “đọc – chép”, mà chuyển sang thiết kế bài giảng 3D riêng. Sinh viên không còn học thụ động, mà tương tác trực tiếp với mô hình ảo, đặt câu hỏi, làm bài tập nhóm – thậm chí xuất bản bài giảng của chính mình.

Tại một số trường nghề ở Hà Nội, TP.HCM, mô hình NoraClass đã giúp giảng viên dễ dàng tích hợp công nghệ mà không cần giỏi lập trình hay thiết kế. Đây là “cú hích” quan trọng, giải quyết bài toán lớn: Chuyển đổi số phải thân thiện với người dùng giáo dục – thay vì bắt giáo viên “học lại từ đầu”.

4. Bài học từ những người đi trước: Chuyển đổi số cần 3 điều

Một là: Đồng thuận nhận thức

Chuyển đổi số không thể chỉ là chủ trương của hiệu trưởng – mà phải là tinh thần chung của toàn bộ đội ngũ. Giống như cách Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì dùng cụm từ “thống nhất nhận thức” thay vì “nâng cao nhận thức” – vì chỉ khi có niềm tin chung, hệ thống mới vận hành hiệu quả.

Hai là: Công cụ phải sát với thực tiễn

Đừng chỉ nói “ứng dụng công nghệ thông tin”, mà hãy chỉ ra cụ thể công nghệ nào, áp dụng vào môn học nào, mang lại hiệu quả gì. Việc lựa chọn nền tảng phù hợp như NoraClass giúp giáo viên dễ “nhập cuộc”, sinh viên dễ “tương tác” – đó mới là chuyển đổi số thực sự.

Ba là: Đào tạo đi kèm triển khai

Đào tạo không chỉ là tập huấn lý thuyết. Cần cho giáo viên được thử nghiệm trên lớp, có mentor hướng dẫn, có học sinh phản hồi thực tế. NoraClass đã xây dựng quy trình đào tạo “cầm tay chỉ việc” – từ tạo tài khoản, biên soạn bài giảng, đến tổ chức lớp học trực tuyến có tương tác mô hình 3D – giúp các thầy cô tự tin hơn mỗi ngày.

5. Kết luận: Chuyển đổi số là hành trình, không phải phong trào

Giáo dục nghề nghiệp và đại học là nơi đào tạo lực lượng lao động cho tương lai. Nếu không chuyển đổi số kịp thời, chúng ta sẽ đào tạo ra thế hệ lạc hậu ngay từ khi còn ngồi ghế nhà trường.

NoraClass không phải là giải pháp duy nhất, nhưng là một minh chứng rõ ràng rằng: chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể – dạy một tiết Sinh học bằng mô hình 3D, làm một bài kiểm tra tương tác, hay tổ chức một workshop STEM thay cho tiết học lý thuyết khô khan.

Hãy bắt đầu từ nhu cầu thật – công cụ thật – hiệu quả thật. Đó là cách để chuyển đổi số trong giáo dục không còn là khẩu hiệu, mà là một hành trình chuyển mình thực sự.